Nowa książka poświęcona finansowej kruchości gospodarstw domowych w Europie Środkowo-Wschodniej

W sierpniu 2026 r. nakładem wydawnictwa Routledge ukazała się książka Household Financial Fragility and External Shocks: A Central and Eastern European Perspective, pod redakcją prof. UEK dr. hab. Ryszarda Kowalskiego i prof. UEK dr. hab. Grzegorza Wałęgi.

Publikacja jest wspólnym efektem pracy pracowników Katedry Ekonomii Stosowanej: dr. Pawła Drobnego, prof. UEK dr. hab. Wojciecha Gizy, prof. UEK dr. hab. Ryszarda Kowalskiego, prof. UEK dr. hab. Czesławy Pilarskiej, dr. Tomasza Tylca oraz prof. UEK dr. hab. Grzegorza Wałęgi, a także pracowników zaprzyjaźnionych jednostek: prof. UEK dr hab. Agnieszki Wałęgi z Katedry Statystyki oraz dr. Michała Michorowskiego z Katedry Ekonomii Stosowanej.

W ciągu ostatnich trzech dekad Europa Środkowo-Wschodnia doświadczyła szybkiej transformacji gospodarczej, przyspieszonej przez integrację z Unią Europejską oraz pogłębiającą się integrację z globalnymi rynkami finansowymi. Poprawa dostępu gospodarstw domowych do kredytu przyczyniła się do wzrostu poziomu życia, ale jednocześnie zwiększyła ich ekspozycję na ryzyko finansowej kruchości w sytuacji wystąpienia szoków gospodarczych.

Książka analizuje finansową kruchość gospodarstw domowych w regionie, koncentrując się na tym, jak gospodarstwa radzą sobie z szokami gospodarczymi i zmianami strukturalnymi. Mimo wspólnego doświadczenia transformacji ustrojowej kraje Europy Środkowo-Wschodniej pozostają zróżnicowane pod względem gospodarczym, społecznym i instytucjonalnym. Rodzi to istotne pytania: czy poziom finansowej kruchości gospodarstw domowych różni się między krajami regionu, które grupy społeczno-demograficzne są najbardziej narażone oraz jakie czynniki kształtują odporność gospodarstw domowych na szoki gospodarcze?

Publikacja łączy rozważania koncepcyjne z porównawczą analizą empiryczną. Autorzy badają zmiany sytuacji finansowej gospodarstw domowych, w tym wzorce konsumpcji, dynamikę zadłużenia, zachowania oszczędnościowe oraz subiektywny dobrostan finansowy. Analizują również różnice między krajami w zakresie podatności gospodarstw domowych na trudności finansowe, wykorzystując podejście porównawcze i metody analizy skupień. Ważnym elementem książki jest także analiza wpływu zewnętrznych szoków – w szczególności globalnego kryzysu finansowego z 2008 r. oraz pandemii COVID-19 – na stabilność finansową gospodarstw domowych.

Książka pokazuje, w jaki sposób transformacja strukturalna, kontekst instytucjonalny oraz sytuacja poszczególnych gospodarstw domowych wzajemnie kształtują ich odporność finansową. Stanowi tym samym wkład w badania nad finansami gospodarstw domowych oraz wyzwaniami związanymi ze wzmacnianiem ich odporności na przyszłe szoki gospodarcze. Publikacja może zainteresować badaczy, przedstawicieli polityki publicznej oraz studentów zajmujących się ekonomią, finansami, ekonomią konsumpcji i problematyką europejską.